czwartek, 25 lipca, 2024

Od niepozornego i niechcianego turnieju, po jedną z najważniejszych imprez. Mistrzostwa Europy 1960 – 2024

Pierwszymi mistrzami zostali Sowieci dzięki… antykomunizmowi rywali. W roku 1992 triumfował zespół, który na mistrzostwa w ogóle się nie zakwalifikował. Za to w dwanaście lat później złoto wywalczył absolutny kopciuszek, drużyna Grecji. Mistrzostwa Europy odbędą się po raz siedemnasty. (W związku z rozpoczynającymi się za miesiąc mistrzostwami Europy przypominamy nasz archiwalny tekst. W najbliższych dniach w odcinkach zaprezentujemy teksty osobno o kolejnych turniejach europejskiego czempionatu) 

Dziś w mistrzostwach Europy gra pół kontynentu, na samym początku turniej finałowy liczył zaledwie cztery zespoły. Pierwszy turniej odbył się w roku 1960, nosił nazwę Pucharu Europy Narodów. Grały w nim zaledwie cztery zespoły.

Sowiecki triumf i hiszpański rewanż

W meczu decydującym o awansie do finałowej czwórki Hiszpanie wówczas naszpikowani gwiazdami na czele z legendarnym Alfredo Di Stefano oddali Sowietom mecz walkowerem. Generał Franco zdecydował, że jego drużyna nie pojedzie do Moskwy. ZSRR w turnieju wywalczył złoto. Druga była Jugosławia, trzecia Czechosłowacja, czwarta Francja. Cztery lata później Hiszpanie sami turniej finałowy zorganizowali. W finale ograli ZSRR 2:1, zdobyli złoty medal. Na kolejne trofeum musieli poczekać aż 44 lata… Miejsce trzecie zajęli Węgrzy, czwarte Duńczycy. Turniej z roku 1968 we Włoszech to pierwsze rozgrywki pod oficjalną nazwą Mistrzostwa Europy. Złoto zdobyli gospodarze, przed Jugosławią, Anglią i ZSRR. Cztery lata później w Belgii mistrzem został RFN, kolejne miejsca przypadły ZSRR, Belgii i Węgrom. W Jugosławii w roku 1976 mistrzem została Czechosłowacja, w finale w rzutach karnych ogrywając broniący tytułu zespół RFN. Decydująca była legendarna jedenastka wykonywana przez Antonina Panenkę, który… przelobował z karnego niemieckiego bramkarza. Kolejne miejsca zajęły Holandia i Jugosławia.

Turniejowe ósemki. Wygrane RFN, Francji, Holandii i Danii

Od Euro’80 we Włoszech cztery kolejne turnieje finałowe liczyły po 8 zespołów. Mistrzem został RFN, przed Belgią, Czechosłowacją i Włochami. Od 1984 roku nie ma meczu o trzecie miejsce, są półfinały, przegrane w nich zespoły zajmują 3-4 miejsce. W 1984 roku na własnych boiskach złoto zdobyli Francuzi. Druga była Hiszpania, 3-4 miejsce zajęły Portugalia i Dania. Trójkolorowi mieli niesamowity zespół, z Michelem Platinim, Jeanem Tiganą, Alainem Giresse, Luisem Fernadezem. Cztery lata później objawiło się z kolei fenomenalne pokolenie w Holandii, z Ruudem Gullitem, Marco van Bastenem, Frankiem Rijkaardem, Ronaldem Koemanem.

Pomarańczowi wywalczyli złoto. Drugie było ZSRR, kolejne miejsca zajęły Włochy i RFN. Rok 1992 to bodaj największa sensacja w historii mistrzostw Europy. Turniej wygrała drużyna, która się na niego nie zakwalifikowała! Chodzi o reprezentację Danii. Przegrała ona eliminacje z Jugosławią, która jednak z uwagi na krwawą wojnę została wykluczona. Awans uzyskali Duńczycy. Piłkarze, którzy przybyli prosto z urlopów i plaż sensacyjnie ograli faworyzowaną Francję. W półfinale po rzutach karnych wyeliminowali Holandię, zaś w finale pokonali Niemców 2:0. 3-4 miejsce przypadło broniącym trofeum Holendrom i gospodarzom, Szwedom.

Turnieje 16 drużyn. Triumf  RFN,  Francji, Grecji i Hiszpanii

W Anglii, w 1996 r. po raz pierwszy zagrało 16 drużyn. Mistrzem zostali Niemcy, w finale pokonali rewelację imprezy, drużynę Czech. 3-4 miejsce przypadło gospodarzom i Francuzom, którzy właśnie wchodzili w najlepszy czas swojej historii. W roku 2000 w Holandii i Belgii złoto wywalczyli właśnie Trójkolorowi, wtedy urzędujący mistrzowie świata. Wicemistrzami zostali Włosi, 3-4 miejsce zajęli Holendrzy i Portugalczycy. Rok 2004 i turniej w Portugalii to kolejna wielka sensacja.

Typowana jako główny outsider prowadzona przez Otto Rehhagela Grecja zaczęła turniej od wygranej w meczu otwarcia z Portugalią i wygraną z Portugalią w finale turniej zakończyła. Gospodarze musieli zadowolić się srebrem, 3-4 miejsce przypadło Holendrom i Czechom. W Austrii i Szwajcarii cztery lata później po raz pierwszy od 44 lat triumfowali Hiszpanie. Drudzy byli Niemcy, 3-4 miejsce zajęły zespoły Turcji i Rosji. Hiszpanie dwa lata później zostali mistrzami Świata, a w 2012 roku na stadionach Polski i Ukrainy obronili tytuł mistrzów Europy, pokonując w finale Włochów aż 4:1. Podium uzupełniły zespoły Portugalii i Niemiec.

Teraz jeździ prawie pół kontynentu

Od turnieju we Francji w 2016 roku w mistrzostwach Europy grają aż 24 zespoły. Osiem lat temu mistrzostwo wywalczyła Portugalia, w finale ogrywając Francję. 3-4 miejsce przypadło Niemcom i rewelacji turnieju, drużynie Walii. Euro 2020 roku odbywało się w wielu miastach Europy, z uwagi na pandemię przesunięto turniej o rok. Mistrzem zostali Włosi, pokonując w finale w rzutach karnych Anglików. 3-4 miejsca zajęły zespoły Hiszpanii i Danii.

MISTRZOSTWA EUROPY W PIŁCE NOŻNEJ

ROK

GOSPODARZ TURNIEJU

MISTRZ

EUROPY

WICEMISTRZ

EUROPY

TRZECIE MIEJSCE

1960

FRANCJA

ZSRR

JUGOSŁAWIA

CZECHOSŁOWACJA

1964

HISZPANIA

HISZPANIA

ZSRR

WĘGRY

1968

WŁOCHY

WŁOCHY

JUGOSŁAWIA

ANGLIA

1972

BELGIA

RFN

ZSRR

BELGIA

1976

JUGOSŁAWIA

CZECHOSŁOWACJA

RFN

HOLANDIA

1980

WŁOCHY

RFN

BELGIA

CZECHOSŁOWACJA

1984

FRANCJA

FRANCJA

HISZPANIA

DANIA/PORTUGALIA

1988

RFN

HOLANDIA

ZSRR

RFN/WŁOCHY

1992

SZWECJA

DANIA

NIEMCY

HOLANDIA/SZWECJA

1996

ANGLIA

NIEMCY

CZECHY

ANGLIA/FRANCJA

2000

BELGIA/HOLANDIA

FRANCJA

WŁOCHY

PORTUGALIA/HOLANDIA

2004

PORTUGALIA

GRECJA

PORTUGALIA

CZECHY/HOLANDIA

2008

AUSTRIA/SZWAJCARIA

HISZPANIA

NIEMCY

ROSJA/TURCJA

2012

POLSKA/UKRAINA

HISZPANIA

WŁOCHY

PORTUGALIA/NIEMCY

2016

FRANCJA

PORTUGALIA

FRANCJA

WALIA/NIEMCY

2020(2021)

WIELE PAŃSTW

WŁOCHY

ANGLIA

DANIA/HISZPANIA

 

REKLAMA

NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE

WIĘCEJ

WIĘCEJ W TELEGRAFIE

- Advertisement -spot_img